Sáng ngày 24/7/2026, quý chị em Con Đức Mẹ Phù Hộ trở về Tỉnh dòng tham dự ngày thường huấn, cùng nhau suy tư về những định hướng của Giáo hội trước những thay đổi của thời đại, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và môi trường truyền thông số đang tác động mạnh mẽ đến sứ mạng giáo dục và đồng hành với người trẻ.
Chương trình gồm ba chuyên đề, giúp quý chị em tìm hiểu nội dung và những định hướng của Thông điệp Magnifica Humanitas, đồng thời suy tư về việc canh tân cách hiện diện và thực thi sứ mạng giáo dục theo đoàn sủng Salêdiêng trước những thách đố mới, đặc biệt trong môi trường số hôm nay.
Với sự hướng dẫn của Cha Giuse Bùi Quang Minh, SJ, nguyên Giám học Phân khoa Triết học, Học viện Thánh Giuse Dòng Tên, hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Munich (Đức), quý chị em đã cùng nhau học hỏi Thông điệp Magnifica Humanitas. Qua phần trình bày, cha giúp chị em có cái nhìn khái quát về nội dung và ý nghĩa của thông điệp, đồng thời đi sâu vào các Chương III, IV và V, với những vấn đề nổi bật liên quan đến tương quan giữa con người, công nghệ và những thách đố của thời đại số. Trong đó, cha đặc biệt gợi mở những suy tư về việc bảo vệ sự thật trong môi trường truyền thông số, gìn giữ phẩm giá con người trong lao động và sử dụng công nghệ trong tinh thần tự do, trách nhiệm. Từ đó, cha mời gọi mỗi người biết phân định để AI luôn trở thành phương tiện phục vụ con người, góp phần bảo vệ và phát triển phẩm giá con người.
Đặc biệt, qua phần thảo luận nhóm, quý chị em có cơ hội cùng nhau suy tư và chia sẻ về những thách đố cũng như cơ hội mà AI mang lại trong sứ mạng giáo dục và đồng hành với người trẻ hôm nay. Với lối trình bày gần gũi, sinh động, hài hước cùng nhiều hoạt động tương tác, cha đã tạo nên bầu khí học tập sôi nổi, giúp quý chị em không chỉ hiểu sâu hơn về thông điệp mà còn được gợi hứng để vận dụng những định hướng của Giáo hội vào đời sống thánh hiến và sứ mạng giáo dục trong bối cảnh hiện nay.
Buổi chiều, quý chị em tiếp tục chương trình học tập với đề tài "AI và Hệ thống Giáo dục Dự phòng" do Sr. Anna Phạm Thị Phúc trình bày. Đây là nội dung Sơ tiếp thu từ Hội nghị Liên Tỉnh CIAO và chia sẻ lại nhằm giúp quý chị em, với tư cách là những nhà giáo dục Salêdiêng, không chỉ nhìn AI như một công cụ công nghệ, mà còn tiếp cận AI dưới góc nhìn giáo dục, đào luyện và thiêng liêng. Qua đó, AI được đặt trong tương quan với sứ mạng giáo dục của Don Bosco, trở thành phương tiện phục vụ sự phát triển toàn diện của người trẻ, đồng thời hỗ trợ nhà giáo dục hiện diện, phân định và đồng hành với các em hiệu quả hơn trong môi trường số.
Từ nền tảng của Hệ thống Giáo dục Dự phòng với ba yếu tố cốt lõi là lý trí, tôn giáo và tình thương mến, Sơ gợi mở nhiều cách thế cụ thể để đồng hành với người trẻ. Về lý trí, nhà giáo dục cần giúp các em phát triển tư duy phản biện, biết đặt câu hỏi, tạo cơ hội để các em rèn luyện thói quen viết tay, biết thinh lặng trước khi phản hồi và suy nghĩ chín chắn trước khi tiếp cận thông tin trên internet. Về tôn giáo, Sơ khẳng định đây là "mỏ neo" giúp người trẻ kết nối với chiều kích siêu việt. Vì thế, cần hướng dẫn các em thực hành cầu nguyện, suy niệm, biết sống những khoảng lặng và thực hiện "ăn chay kỹ thuật số" để làm chủ bản thân. Đối với tình thương mến, Sơ mời gọi mỗi nhà giáo dục noi gương Don Bosco bằng sự hiện diện gần gũi, yêu thương và đồng hành với người trẻ. Trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, điều người trẻ cần nhất vẫn là một người biết lắng nghe, thấu hiểu và thực sự hiện diện với các em. Chính sự hiện diện mang tính giáo dục ấy là điều mà trí tuệ nhân tạo không thể thay thế, bởi chỉ con người mới có thể trao ban tình yêu, xây dựng các mối tương quan và chạm đến trái tim người trẻ.
Tiếp nối chương trình, Sr. Maria Nguyễn Anh Thi chia sẻ chuyên đề "Từ Magnifica Humanitas đến giáo dục truyền thông trong môi trường số". Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực truyền thông, Sơ giúp quý chị em tiếp cận Thông điệp dưới góc nhìn của giáo dục và truyền thông trong thời đại kỹ thuật số.
Qua phần trình bày, Sơ gợi lên nhiều chất vấn và định hướng dành cho nhà giáo dục trong thời đại kỹ thuật số. Sơ nhấn mạnh rằng công nghệ không chỉ là một vấn đề kỹ thuật mà còn là một vấn đề nhân học và luân lý; vì thế mọi tiến bộ công nghệ cần luôn quy hướng về việc phục vụ phẩm giá con người. Đồng thời, truyền thông không chỉ có chức năng chuyển tải thông tin mà còn góp phần hình thành văn hóa, cách suy nghĩ và lối sống của con người. Một trong những thách đố lớn của thời đại số hôm nay là công nghệ đang từng ngày cạnh tranh để chiếm lấy sự chú ý của con người.
Từ những thao thức ấy, Sơ mời gọi mỗi nhà giáo dục trước hết biết lắng nghe tiếng Chúa và đối thoại với chính mình qua đời sống cầu nguyện, đặc biệt bằng việc thực hành Lectio Divina, để có được sự khôn ngoan trong phân định và đồng hành với người trẻ. Trước những đổi thay của thời đại, Sơ cũng mời gọi các nhà giáo dục tiếp tục canh tân cách hiện diện và đồng hành với người trẻ: biết lắng nghe, gần gũi và cùng các em trưởng thành trong tự do, trách nhiệm và đời sống đức tin.
Khép lại chương trình học tập trong ngày, những chia sẻ đã để lại nhiều gợi mở thiết thực, giúp quý chị em ý thức sâu sắc hơn về vai trò của mình trong việc giáo dục, đồng hành và sử dụng các phương tiện truyền thông cách có trách nhiệm, để công nghệ thực sự trở thành phương tiện phục vụ con người và sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Trong tâm tình tri ân, quý chị em bày tỏ lòng biết ơn đến Sr. Maria Giám tỉnh cùng các thuyết trình viên đã tận tình chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và những gợi mở quý báu, giúp quý chị em đào sâu Thông điệp Magnifica Humanitas cũng như canh tân sự hiện diện giáo dục người trẻ trong bối cảnh thời đại số.
Ngày học tập cũng là dịp để mỗi chị em làm mới sự hiện diện của mình giữa người trẻ: biết giữ sự chú ý cho điều cốt yếu, tạo những khoảng lặng để gặp gỡ Chúa và lắng nghe con người, biết chọn điều quan trọng giữa muôn vàn lựa chọn, đồng thời luôn đặt con người làm trung tâm trong việc đón nhận và sử dụng những tiến bộ của công nghệ.
Nguồn: fmavtn.org